Wręczenie Krzyży Wolności i Solidarności

13 grudnia 2017 r. w 36. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce, odbyła się ceremonia wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności. Uroczystość odbyła się w Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki „Przystanek Historia” w Warszawie. Na wniosek IPN odznaczenia zostały przyznane przez prezydenta Andrzeja Dudę kilkudziesięciu opozycjonistom z okresu PRL.

To smutna data, ale dzisiaj jakże radosna. To państwo polskie składa państwu hołd. Są tu wszyscy, a państwa życiorysami można by opowiedzieć kawał historii Polski. Ten najpiękniejszy, bo zwycięski – mówił podczas uroczystości prezes IPN Jarosław Szarek, który wręczył odznaczenia.

W imieniu odznaczonych głos zabrał Kazimierz Kobyliński. – W każdym z nas dziesiątki lat temu kiełkowała ta demokracja, ta nutka wolności – mówił b. opozycjonista przypominając, że w okresie walki z komunistycznym reżimem słowo „solidarność” było znane jedynie ze słownika, a nie tak jak dzisiaj, jako hasło w encyklopedii. Przypomniał też ciężkie warunki, w jakich znaleźli się opozycjoniści internowani przez komunistyczne władze.

Za wyjątkowe odznaczenie podziękował także szef MON Antoni Macierewicz. – Polska walka o niepodległość toczyła się zawsze, a my byliśmy jej fragmentem. I „Solidarność” była jej zwieńczeniem, była rzeczywiście największym polskim, chyba nawet światowym ruchem społeczno-narodowym, który wywalczył niepodległość nie tylko dla Polski, nie tylko dla Europy Środkowej, ale zburzył w ogóle dominację sowiecką nad całą Europą i światem. Jesteśmy pokoleniem mającym tę nieprawdopodobną, niezwykłą szansę budowy niepodległego kraju – powiedział minister.

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony w sierpniu 2010 r., w przededniu 30. rocznicy Sierpnia ’80 i powstania NSZZ „Solidarność”. Krzyż Wolności i Solidarności przyznawany jest tym, którzy w latach 1956 – 1989, nie zważając na represje i prześladowania, przeciwstawili się komunistycznej dyktaturze i stanęli w obronie podstawowych wartości. To właśnie postawa osób odznaczonych stanowi o wyjątkowym charakterze tego odznaczenia.

Krzyżem Wolności i Solidarności uhonorowani zostali działacze NSZZ „Solidarność”:

Władysław Brylik – w latach 1979-1984 był aktywnym działaczem struktur opozycji antykomunistycznej na terenie Radomska. W 1980 r. organizował i uczestniczył w strajkach w Zakładach Przemysłowych „Komuna Paryska”, gdzie pełnił funkcję przewodniczącego wydziałowej Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność”. Brał udział w kolportażu nielegalnych wydawnictw oraz zbiórkach pieniędzy przeznaczonych na działalność podziemnych organizacji opozycyjnych. W związku z prowadzoną działalnością w 1981 r. został przeniesiony na mniej płatne stanowisko, a w 1983 r. dyscyplinarnie zwolniony z zakładu pracy. Problemy z podjęciem nowego zatrudnienia doprowadziły do pogorszenia stanu zdrowia, co w efekcie spowodowało skierowanie na rentę inwalidzką.

Maria Krystyna Dłużewska – była aktywną działaczką opozycyjną zaangażowaną w związku NSZZ „Solidarność”. W latach 1983-1985 była współorganizatorką Mszy za Ojczyznę w kościele św. Józefa Robotnika w Ursusie. Od 1983 r. zajmowała się kolportażem opozycyjnych książek i prasy niepodległościowej. W latach 1984-1987 była redaktorem i autorką tekstów w II Programie Radia Solidarność. W latach 1984-1988 była działaczką Solidarności Walczącej, współpracując m. in. z Radiem Solidarności Walczącej. Działała również poza granicami PRL, organizując spektakle w instytucjach polonijnych (Szwecja, Australia, USA).

Waldemar Antoni Dubiński – w 1981 r. był członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” w Lokomotywowni Warszawa-Grochów. Po wprowadzeniu stanu wojennego brał udział w kolportażu ulotek i wydawnictw, które rozkładał w pociągach podmiejskich w Warszawie. Uczestniczył w spotkaniach Duszpasterstwa Kolejarzy oraz uroczystościach religijno-patriotycznych. Prowadził zbiórki pieniędzy na pomoc prześladowanym. W 1989 r. był jednym ze współzałożycieli NSZZ „Solidarność” w Lokomotywowni Ochota, był członkiem Tymczasowej Komisji Zakładowej oraz członkiem Tymczasowego Zarządu Regionu Mazowsze. Był współzałożycielem Komisji Koordynacyjnej Kolejarzy Węzła Warszawa.

Anatoliusz Ireneusz Gallera – był aktywnym działaczem opozycyjnym, zaangażowanym w działalność w NSZZ „Solidarność” w Ciechanowie oraz etatowym pracownikiem Międzyzakładowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze. Internowany 13.12.1981 r. i osadzony w Zakładzie Karnym w Iławie, a następnie w Ośrodku Odosobnienia w Kwidzynie. Zwolniony z internowania 28.06.1982 r. W latach 1983-1989 inwigilowany przez organy bezpieczeństwa państwa w związku z podejrzeniem prowadzenia wrogiej działalności politycznej.

Eugeniusz Tomasz Górski – był członkiem Komitetu Strajkowego i aktywnym działaczem Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” na terenie Zakładów Wytwórczych Urządzeń Telefonicznych. Był wiceprzewodniczącym Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność”. W roku 1981 r. był delegatem na Walne Zebranie Delegatów Mazowsze. Od 13 grudnia 1981 r. internowany w Ośrodku Odosobnienia Warszawa – Białołęka. Z internowania został zwolniony 17 marca 1982 r. Po wyjściu na wolność zajmował się kolportażem „Tygodnika Mazowsze” i „Wiadomości”. Ze względu na działalność niepodległościową 27 sierpnia 1982 r. został ponownie internowany. Zwolniony został 22 listopada 1982 r. W dn. 22 kwietnia 1986 r. Wydział Śledczy SUSW wszczął przeciwko niemu postępowanie dotyczące przechowywania nielegalnych wydawnictwa oraz materiałów poligraficznych. Postępowanie to zostało umorzone przez Sąd Wojewódzki w Warszawie 1 sierpnia 1986 r. na mocy przepisów o amnestii. Pozostawał w zainteresowaniu Służby Bezpieczeństwa w latach 1953-1989.

Janina Maria Jankowska – w latach 1961-1982 była dziennikarką Polskiego Radia. Od 1976 do 1980 r. współpracowała z „Biuletynem Informacyjnym” KOR/KSS-KOR. Od 1980 r. była działaczem „Solidarności” w Komitecie ds. Radia i Telewizji. Pani Janina Jankowska współpracowała również z Radiem „Solidarność” Region Mazowsze. Była autorką audycji dla radiowęzłów zakładowych. W listopadzie 1981 r. została wybrana przewodniczącą Krajowego Komitetu Organizacyjnego Radia „Solidarność”. W dniu 2.02.1982 r. Pani Janina Jankowska została internowana i umieszczona – początkowo – w Areszcie Śledczym Warszawa – Grochów, a następnie w Ośrodku Odosobnienia w Gołdapi. Od 22 maja 1982 r. udzielono przepustki ze względów zdrowotnych. Areszt ostatecznie uchylono 4 sierpnia 1982 r. Po zwolnieniu z internowania w dalszym ciągu angażowała się w działalność opozycyjną. W latach 1983-1987 współpracowała z nielegalnymi wydawnictwami NOWA i CDN poprzez tworzenie audycji na kasetach audio. Kontynuowała również działalność w ramach Radia „Solidarność”. W związku z prowadzoną działalnością Pani Janina Jankowska 3 lipca 1984 r. została zatrzymana, a następnie 5 lipca 1984 r. tymczasowo aresztowana w AŚ Warszawa – Mokotów na okres trzech miesięcy. Postanowieniem Prokuratury Wojewódzliej w Warszawie z 24 lipca 1984 r. umorzono śledztwo prowadzone w tej sprawie na mocy amnestii i tego samego dnia zwolniono z aresztu.

Krzysztof Wiesław Jaworski – od jesieni 1980 r. był członkiem NSZZ „Solidarność” w Fabryce Obrabiarek „Mechanicy” w Pruszkowie, a od 1981 r. przewodniczącym Komisji Zakładowej w tymże zakładzie. Po wprowadzeniu stanu wojennego podjął działalność w podziemnych strukturach związku. Był współorganizatorem i przewodniczącym Tymczasowej Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w FO „Mechanicy”. Drukował oraz kolportował niezależne wydawnictwa, m.in.: „Wytrwali- Gazeta Pruszkowska”, „Sektor”- Pismo Terenowego Komitetu Oporu „Solidarność” Region Mazowsze, „Bazę”- Niezależny Miesięcznik Społeczno-Polityczny Klubu Myśli Robotniczej i „Tygodnik Mazowsze”, uczestniczył w akcjach ulotkowych oraz współpracował z Prymasowskim Komitetem Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom przy kościele św. Marcina w Warszawie. Przed wyborami do Rad Narodowych, został zatrzymany przez patrol MO 16.06.1984 r. w Pruszkowie podczas rozklejania ulotek antywyborczych. Kolegium Rejonowe do spraw Wykroczeń w Pruszkowie umorzyło sprawę 24.07.1984 r., na podstawie ustawy o amnestii z 21.07.1984 r. W dniu 10.08.1985 r. został tymczasowo aresztowany przez Prokuraturę Wojewódzką w Warszawie z powodu przynależności do podziemnych struktur NSZZ „Solidarność” oraz druku i kolportażu zakazanych wydawnictw. Od 13.08.1985 r. przebywał w Areszcie Śledczym przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 10.01.1986 r. został skazany na 1 rok pozbawienia wolności, 3600 zł grzywny oraz pokrycie kosztów postępowania. Z powodu wniesionej rewizji, sprawę rozpatrywał Sąd Wojewódzki w Warszawie, który 07.04.1986 r. uchylił tymczasowe aresztowanie. Areszt opuścił następnego dnia. Ostatecznie Sąd Najwyższy- Izba Karna w Warszawie umorzył postępowanie 23.10.1986 r. na podstawie ustawy z dnia 17.07.1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw.

Janusz Tadeusz Jędrych – w 1982 r. był działaczem Komitetu Porozumienia Międzyzakładowego „Solidarność” w Warszawie. W ramach tej organizacji zajmował się m.in. kolportowaniem nielegalnych wydawnictw oraz rozlepianiem plakatów. W dniu 29 grudnia 1982 r. został zatrzymany, a następnie 3 stycznia 1983 r. tymczasowo aresztowany i osadzony w Areszcie Śledczym Warszawa Mokotów. Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 1983 r. uchylono tymczasowe aresztowanie i 5 sierpnia 1983 r. zwolniono go z aresztu.

Robert Kalota – był aktywnym działaczem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” i Konfederacji Polski Niepodległej w Płocku. W dniu 13 kwietnia 1983 r. został tymczasowo aresztowany w związku z zarzutami dotyczącymi działalności w zdelegalizowanym NSZZ „S”, sporządzania, przechowywania i rozpowszechniania ulotek. W areszcie śledczym w Płocku przebywał do 25 lipca 1983 r. Sąd Rejonowy w Płocku umorzył postępowanie na mocy przepisów o amnestii. W latach 1984-1989 uczestniczył w demonstracjach organizowanych przez KPN, był karany za działalność polityczną, kolportaż ulotek i wydawnictw, sporządzanie napisów na murach przez Kolegia do spraw Wykroczeń w Płocku. W ramach represji zastrzeżono mu możliwość wyjazdów zagranicznych.

Tomasz Kanabus – od jesieni 1981 r. był członkiem NSZZ „Solidarność” w Elektrociepłowni Siekierki w Warszawie. W latach 1984-85 współpracował z organizacją opozycyjną „Niepodległość”. Przede wszystkim kolportował jej najważniejsze pismo o tym samym tytule, ale także inne wydawnictwa bezdebitowe. Z powodu prowadzonej działalności był kontrolowany operacyjnie.

Jerzy Karwowski – w latach 1980 -1981 był działaczem NSZZ „Solidarność” Rolników Indywidualnych w Ciechanowie. Pełnił także funkcję przewodniczącego Gminnego Komitetu NSZZ „Solidarność” Rolników Indywidualnych w miejscowości Strzegowo. Był również łącznikiem pomiędzy Ogólnokrajowym Komitetem Założycielskim a Wojewódzkim Komitetem Założycielskim NSZZ „S” RI w Ciechanowie. Brał czynny udział w rejestracji NSZZ „Solidarność Wiejska” w Sądzie Najwyższym w Warszawie 10 lutego 1981 r. Po wprowadzeniu stanu wojennego uczestniczył w różnego rodzaju uroczystościach rocznicowych i spotkaniach działaczy. Pełnił funkcję krajowego łącznika podziemia „Solidarność Wiejska”. Był również sygnatariuszem petycji skierowanej do władz centralnych o uwolnienie uwięzionych za przekonania polityczne, wystosowanej 12 maja 1983 r. przez działaczy NSZZ „Solidarność” RI w Warszawie. Był jednym z organizatorów powołania Wojewódzkiej Rady Rolników „Solidarność”, 2 października 1988 r., i aktywnie zaangażował się w jej działalność.

Kazimierz Bogusław Kobyliński – wchodził w skład Zarządu Oddziału NSZZ „Solidarność” w Makowie Mazowieckim. Pełniąc funkcję wiceprzewodniczącego zajmował się m.in. organizowaniem kół NSZZ RI. W dniu 13 grudnia 1981 r. współorganizował zebranie Oddziału NSZZ „Solidarności”. Ponieważ odmówił podpisania „Oświadczenia o lojalności wobec ustroju socjalistycznego w Polsce”, został internowany i osadzony w Ośrodku Odosobnienia w Iławie, gdzie był przetrzymywany do 16 stycznia 1982 r. Po odzyskaniu wolności prowadził działalność opozycyjną w ramach tajnych struktur „Solidarności”. Zajmował się m.in. kolportażem niezależnych wydawnictw, uczestniczył w akcjach ulotkowych. Wziął udział w pogrzebie księdza Jerzego Popiełuszki i był współorganizatorem symbolicznego grobu księdza Popiełuszki na cmentarzu w Makowie Mazowieckim.

Jan Łukasik – brał udział w strajku zorganizowanym przez pracowników Zakładów Mięsnych w Mławie 9 października 1980 r., pełniąc funkcję Przewodniczącego Komitetu Strajkowego. Następnie został wybrany Przewodniczącym Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” oraz Komisji Zakładowej w Zakładach Mięsnych w Mławie. Po wprowadzeniu stanu wojennego kontynuował działalność związkową. Zajmował się m.in. kolportowaniem nielegalnych wydawnictw na terenie Mławy. Został zatrzymany w Częstochowie 20 września 1987 r. podczas kolportowania ulotek sygnowanych przez NSZZ „S” i skazany przez Kolegium Rejonowe ds. Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Częstochowa na karę grzywny w wysokości 30 tyś. złotych. W kwietniu 1989 r. pan Jan Łukasik był głównym inicjatorem wznowienia struktur Związku w Zakładach Mięsnych w Mławie.

Antoni Macierewicz – w 1965 r. odmówił potępienia na apelu szkolnym w XVII LO im. Andrzeja Frycza-Modrzewskiego w Warszawie „Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich”. Od 1967 r. był komendantem I WDH im. Romualda Traugutta, tzw. Czarnej Jedynki a w 1969 r. współtworzył krąg starszoharcerski Gromada Włóczęgów. W lutym 1968 r. zbierał podpisy pod listem do Sejmu PRL przeciw zdjęciu ze sceny Teatru Narodowego spektaklu Dziady Adama Mickiewicza w reż. Kazimierza Dejmka. W marcu 1968 r. był uczestnikiem strajku okupacyjnego studentów na UW. Został aresztowany 26 marca 1968 r. i przetrzymywany w Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów. Zwolniony lipcu 1968 r. W 1975 r. zaangażował się w zbieranie podpisów pod listem do Sejmu PRL przeciw planowanym zmianom w Konstytucji. W następnym roku był jednym z najaktywniejszych współorganizatorów pomocy dla represjonowanych robotników Ursusa, Płocka, Grudziądza i Radomia. Współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników w 1976 r., był sygnatariuszem „Apelu do społeczeństwa i władz PRL”, a potem jednym z czołowych działaczy Komitetu Samoobrony Społecznej KOR. W latach 1976 –1977 był redaktorem „Komunikatu” KOR a w latach 1977-1981 redaktorem pisma „Głos”. W maju 1977 r. został aresztowany (wraz z 10 działaczami i współpracownikami KOR) a 23 lipca 1977 zwolniony na mocy amnestii. W 1978 r. uczestniczył w spotkaniu na granicy polsko-czechosłowackiej czołowych działaczy czechosłowackiej Karty 77. W dniach 3-10 października 1979 r. brał udział w głodówce w kościele Świętego Krzyża w Warszawie, podjętej na znak solidarności z aresztowanymi działaczami czechosłowackiej Karty 77. W grudniu 1979 r. w rocznicę upamiętnienia Grudnia 1970 r. był współorganizatorem (wraz z Andrzejem Czumą i innymi działaczami Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela) manifestacji na Starym Mieście w Warszawie. W ramach represji był wielokrotnie zatrzymywany, poddawany rewizjom i nieustającej inwigilacji. We wrześniu 1980 r. był współorganizatorem punktu informacyjnego dla osób zakładających Niezależne Samorządne Związki Zawodowe. Od września 1980 r. był członkiem „Solidarności”, współtwórcą i szefem Ośrodka Badań Społecznych przy Międzyzakładowym Komitecie Założycielskiemu „NSZZ” „S” Region Mazowsze. Ponadto przy Zarządzie Regionu Mazowsze został członkiem Zespołu Ekspertów przy Krajowej Komisji Porozumiewawczej, a następnie Komisji Koordynacyjnej. Od grudnia 1980 r. został wydawcą niezależnego dziennika „Wiadomości Dnia”. W dniach 13-16 grudnia 1981 r. był uczestnikiem strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Po pacyfikacji strajku został internowany i umieszczony Ośrodku Odosobnienia kolejno: w Iławie, Kielcach Piaskach, Załężu k. Rzeszowa i Nowym Łupkowie, skąd we wrześnie 1982 r. uciekł. Do 1984 r. pozostawał w ukryciu. Był wydawcą i redaktorem pism podziemnych: „Głosu” i „Wiadomości”. W 1984 r. został członkiem Rady Programowej Archidiecezjalnego Duszpasterstwa Ludzi Pracy, a w 1987 r. założycielem Stowarzyszenia Wolność i Solidarność.

Eugeniusz Mieczysław Madej – był działaczem NSZZ „Solidarność”, zaangażowanych w nielegalną działalność poligraficzną. Działał ponadto w radzie parafialnej b. internowanych przy kościele Św. Marcina w Warszawie. Sygnował apele dotyczące organizowania kontrmanifestacji pierwszomajowych. Na skutek działalności niepodległościowej został zwolniony z pracy. W domu pana Eugeniusza Mieczysława Madeja kilkukrotnie przeprowadzano przeszukania. W dniu 11 lipca 1982 r. został aresztowany, a następnie internowany. Przebywał w Ośrodku Odosobnienia Warszawa Białołęka, od 27 sierpnia 1982 r. w Ośrodku Odosobnienia w Strzebielinku. Internowanie uchylono 23 grudnia 1982 r. Pan Eugeniusz Mieczysław Madej był zaangażowany w przerzut matryc nielegalnych wydawnictw na teren Krakowa. Został ukarany grzywną 3 maja 1985 r. za udział w demonstracji ulicznej w dniu 1 maja 1985 r. Z uwagi na swoją działalność pozostawał w zainteresowaniu Służby Bezpieczeństwa w latach 1982-1985.

Marek Majle – był aktywnym działaczem opozycyjnym, zaangażowanym w działalność na rzecz obrony praw człowieka w PRL. W latach 1976-1977 współpracował w Komitetem Obrony Robotników. W związku z prowadzoną działalnością inwigilowany w latach 1975-1977 przez organy bezpieczeństwa państwa z zastosowaniem wielu technik operacyjnych. Był działaczem NSZZ „Solidarność” w 1982 r. zorganizował w miejscu pracy (drukarnia Spółdzielni Inwalidów „Wspólna Sprawa”) druk wydawnictw niepodległościowych. Internowany w okresie 06.11.1982-11.12.1982 r., osadzony w Ośrodku Odosobnienia Warszawa Białołęka.

Marek Mazur – w latach 80-tych był pracownikiem naukowym Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, a w 1981 r. członkiem NSZZ „Solidarność” na tej uczelni i założycielem komórki Związku na Wydziale Handlu Zagranicznego. W tym samym roku pełnił również funkcje doradcze dla Regionu Śląsko-Dąbrowskiego „Solidarności” oraz eksperta władz krajowych do spraw ekonomicznych w sektorze górniczym. Po wprowadzeniu stanu wojennego aktywnie zaangażował się w podziemną działalność NSZZ „Solidarność”, był kolporterem (m.in. Tygodnika Mazowsze) i współpracownikiem wydawnictwa NOWa, tłumaczem (na angielski i francuski) wywiadów udzielanych przez ukrywających się działaczy podziemia. Był współzałożycielem – a także kolporterem na terenie Śląska – pisma „Górnik Polski”. W 1985 r. został zatrzymany na 48 godzin w trakcie spotkania z członkami Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „S”, jego mieszkanie zostało przeszukane a on sam był wielokrotnie przesłuchiwany.

Piotr Aleksander Naimski – działaczem opozycyjnym, zaangażowanym w działalność w ruchach społecznych mających za cel odzyskanie przez Polskę niepodległości oraz broniących praw człowieka i obywatela w PRL. Od 1976 r. zaangażowany w działalność Komitetu Obrony Robotników, przekształconego następnie w 1977 r. w Komitet Samoobrony Społecznej KOR. Współautor i sygnatariusz apeli i petycji do władz PRL o przestrzeganie praw człowieka i obywatela. Członek redakcji nielegalnego czasopisma „Głos”. W związku z prowadzoną działalnością aresztowany w okresach 16.05.1977- 23.07.1977 r. (zwolniony na mocy ustawy o amnestii) oraz 14.12.1979 – 19.12.1979 r. Aktywny działacz Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”. Pozostawał w zainteresowaniu wywiadu PRL podczas pobytu w USA w latach 1981-1984. Po powrocie do kraju w dalszym ciągu zaangażowany w działalność opozycyjną. Inwigilowany przez organy bezpieczeństwa państwa przy zastosowaniu różnych technik operacyjnych.

Tadeusz Pokropek – jako pracownik Zakładów Energetycznych Warszawa-Teren, był jedną z osób tworzących struktury „Solidarności” w miejscu pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego wszedł w skład prezydium a następnie został wiceprzewodniczącym nielegalnego Tymczasowego Komitetu „Solidarności”. Brał aktywny udział w akcjach protestacyjnych i demonstracjach, organizował zbiórki pieniędzy dla rodzin aresztowanych, kolportował podziemną prasę i ulotki.

Jerzy Konrad Strojny – był pracownikiem Centralnego Zarządu Urządzeń Turystycznych w Warszawie. Był członkiem nielegalnego związku pod nazwą „Tymczasowy Zarząd Regionu NSZZ Solidarność Wielkopolska” w Poznaniu. Z uwagi na działalność opozycyjną pozostawał w zainteresowaniu Służby Bezpieczeństwa w latach 1982-1985. W mieszkaniu Pana Jerzego Konrada Strojnego mieścił się punkt kontaktowy podziemia „Solidarności”, pomiędzy Warszawą a Poznaniem. Podczas przeszukania mieszkania 29 grudnia 1982 r., odnaleziono wydawnictwa bezdebitowe oraz kalki maszynowe. W następstwie tego wydarzenia Pan Jerzy Konrad Strojny Został zatrzymany i przekazany do dyspozycji Biura Śledczego MSW.

Maria Szeląg – od września 1980 r. współtworzyła NSZZ „S” w Polskim Komitecie Normalizacji Miar i Jakości. Była Przewodniczącą Komisji Członkowskiej i Komisji Płacowej. Od września 1981 r. pełniła funkcję Sekretarza Komisji Zakładowej. Działała w strukturach NSZZ „Solidarność” od 1980 do 1982 r. W ramach działalności niepodległościowej kolportowała wydawnictwa podziemne (Tygodnik Mazowsze, Myśl, BAZA oraz publikacje wydawnictw NOWA i ASPEKT). Organizowała pomoc dla osób internowanych i pozbawionych pracy. Została zwolniona z pracy w 1982 r. za przynależność do NSZZ „S”. W okresie od 1983 r. do 1984 r. była działaczką Duszpasterstwa Ludzi Pracy przy kościele Św. Stanisława Kostki w Warszawie.

Tadeusz Zygmunt Trela – jako pracownik Zakładów Energetycznych Warszawa-Teren, był jedną z osób tworzących struktury „Solidarności” w miejscu pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego został przewodniczącym nielegalnego Tymczasowego Komitetu „Solidarności” a następnie jego skarbnikiem. Brał aktywny udział w akcjach protestacyjnych i demonstracjach, zbierał składki pieniężne na rzecz związku, kolportowała podziemną prasę i ulotki.

Janina Helena Ujma – od września 1980 r. była aktywnym członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” na Politechnice Częstochowskiej. Po wprowadzeniu stanu wojennego i zdelegalizowaniu NSZZ „Solidarność”, w latach 1982-1983 aktywnie włączyła się w pomoc osobom internowanym i aresztowanym w ramach nowopowstałej struktury Duszpasterstwa Osób Pozbawionych Wolności i Ich Rodzin przy Kurii Diecezjalnej w Częstochowie. W latach 1983-1989 była członkiem Diecezjalnego Komitetu Pomocy Bliźniemu przy parafii katedralnej św. Rodziny.

Krzysztof Wichowski – był członkiem kolejarskiej „Solidarności” w Lokomotywowni Warszawa-Grochów. W latach 1982 – 1989 aktywnie uczestniczył działaniach podziemnych struktur NSZZ „Solidarność”, brał udział w kolportażu ulotek i wydawnictw (m.in. CDN i Kurier Mazowsze), rozklejał w pociągach nalepki i plakaty. Uczestniczył w spotkaniach Duszpasterstwa Kolejarzy, uroczystościach religijno-patriotycznych oraz demonstracjach. Prowadził zbiórki pieniędzy na pomoc dla internowanych i ich rodzin. W 1989 r. znalazł się w grupie działaczy inicjujących reaktywowanie legalnych struktur Związku.

Janusz Franciszek Wróblewski – w 1981 r. był członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” w Lokomotywowni Warszawa-Grochów. W latach 1982 -1989 aktywnie uczestniczył w kolportażu ulotek i wydawnictw (m.in. CDN i Kurier Mazowsze), rozklejał w pociągach nalepki i plakaty Solidarności Walczącej. Uczestniczył w spotkaniach Duszpasterstwa Kolejarzy, uroczystościach religijno-patriotycznych oraz demonstracjach. Prowadził zbiórki pieniędzy na pomoc dla internowanych i ich rodzin.

Ryszard Piotr Wyżga – w sierpniu 1980 r. był członkiem Komitetu Strajkowego w Kombinacie Budownictwa Ogólnego Nr 1 w Szczecinie i delegatem Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego na rozmowy z Komisją Rządową. Po powstaniu NSZZ „Solidarność” był organizatorem struktur związku w KBO Nr 1 w Szczecinie i członkiem Komisji Zakładowej. Po wprowadzeniu stanu wojennego kontynuował działalność w podziemnych strukturach związku. Organizował podziemne struktury, był członkiem Tymczasowej Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w KBO Nr 1 w Szczecinie, zbierał składki na działalność związkową, organizował druk i kolportaż zakazanych wydawnictw, był kurierem i łącznikiem warszawskich i szczecińskich podziemnych struktur NSZZ „Solidarność”, współpracował ze szczecińskim Radiem „Solidarność”. W dniu 20.08.1982 r. Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Szczecinie wszczęła śledztwo w sprawie druku i kolportażu na terenie szczecińskich zakładów pracy zakazanych wydawnictw, m.in. „Solidarność Feniks” i „ Ster- Głos Stoczni Podziemnej”. Dnia 25.08.1982 r. pan Ryszard Wyżga został aresztowany z powodu zaangażowania w przygotowania do manifestacji w rocznicę podpisania porozumień sierpniowych, a 27.08.1982 r. internowany z tego powodu. Został osadzony w ośrodku odosobnienia w Wierzchowie Pomorskim. W czasie pobytu w ośrodku odosobnienia- 05.11.1982 r. pan Ryszard Wyżga został tymczasowo aresztowany przez WPG w Szczecinie w związku z prowadzonym śledztwem, dotyczącym druku i kolportażu wydawnictw bezdebitowych na terenie szczecińskich zakładów pracy. Tego samego dnia zbiegł z budynku WPG w Szczecinie i zaczął się ukrywać. Wystawiono za nim list gończy. Został zatrzymany 11.03.1983 r. w Szczecinie i osadzony w Areszcie Śledczym w Szczecinie. W dniu 11.06.1983 r. prokurator WPG w Szczecinie sporządził przeciwko Panu Ryszardowi Wyżdze akt oskarżenia. Dnia 28.07.1983 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w Szczecinie, na podstawie ustawy o amnestii z dnia 21.07.1983 r., umorzył prowadzone przeciwko niemu śledztwo. 29.07.1983 r. Pan Ryszard Wyżga został zwolniony z aresztu a w grudniu 1983 r. wyjechał na pobyt stały do Republiki Federalnej Niemiec.

Pośmiertnie:

Alicja Dombrowska – od 1980 r. była członkinią NSZZ „Solidarność” w Polskim Komitecie Normalizacyjnym Miar i Jakości. Po wprowadzeniu stanu wojennego została zwolniona z pracy z powodu odmowy podpisania rezygnacji z przynależności do związku. W latach 1984-89 współpracowała z Unią Demokratów Baza. Kolportowała opracowania wydawnictwa Baza, przede wszystkim miesięcznik o tej samej nazwie. Udostępniała swoje mieszkanie na konspiracyjne spotkania organizacji. Uczestniczyła w akcjach pomocowych organizowanych przez UD Baza dla osób represjonowanych i ich rodzin. Do pracy w PKNMiJ została przywrócona w 1989 r.

Stefania Rajca – w okresie od 01.09.1981 r. do 31.01.1982 r. pracowała w Zarządzie Śląsko-Dąbrowskim NSZZ „Solidarność” w Katowicach, na stanowisku specjalisty ds. warunków płacy i pracy w dziale spraw związkowych. Po wprowadzeniu stanu wojennego i zawieszeniu działalności ww. związku, została zwolniona z pracy i przeszła na rentę inwalidzką. Od połowy lat 70. dodatkowo pracowała jako pilot wycieczek, organizowanych przez Polskie Biuro Podróży „Orbis” Oddział w Katowicach. W związku z pracą w Zarządzie Śląsko-Dąbrowskim NSZZ „Solidarność” w Katowicach, miała trudności z otrzymywaniem zleceń na obsługę wycieczek zagranicznych, organizowanych przez ww. biuro. Przyczyną takiej decyzji miała być działalność Pani Stefanii Rajcy w ramach NSZZ „Solidarność”, do czasu jego delegalizacji.

 

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz